przejdź do głównej treści strony
Strona główna

Portal Edukacyjny Miasta Szczecin

Szczeciński Bąbel Matematyczny

29 sierpnia 2019 r. rozpoczął się drugi etap dwuletniego szkolenia z zakresu edukacji matematycznej pod hasłem - „Szczeciński Bąbel Matematyczny”. Uczestniczą w nim nauczycielki edukacji wczesnoszkolnej z czterech szczecińskich szkół podstawowych: SP 74, SP 28, SP 61, SP 41 z OI. Autorem i realizatorem projektu jest dr Mirosław Dąbrowski, pracownik Wydziału Matematyki, Informatyki i Mechaniki Uniwersytetu Warszawskiego. Projekt otrzymał wsparcie Wydziału Oświaty w Szczecinie.

Osiemdziesiąt sześć godzin warsztatów i osiem spotkań samokształceniowych to dobrze wykorzystany czas, w którym nauczyciele poznali innowacyjne techniki nauczania matematyki, stosowali je w procesie dydaktycznym, a następnie dzielili się spostrzeżeniami i uwagami podczas warsztatów i spotkań samokształceniowych.

Połowa projektu to odpowiednia chwila na refleksję, pierwszą ocenę i wyrażenie opinii.

Czego nauczyłyśmy się o matematyce i nauczaniu matematyki?

„Matematyka jest nauką zajmującą się badaniem struktur i prawidłowości”, jak mówi dr M. Dąbrowski w czasie zajęć – to twierdzenie dziś jest dla nas oczywiste, bowiem każde zadanie, które rozwiązujemy podczas warsztatów wymaga od nas podjęcia czynności badawczych, których następstwem jest zauważanie i formułowanie prawidłowości.
Nauczanie jej przynosi efekty, gdy dzieci są aktywne intelektualnie. Jest to możliwe podczas gier i zabaw matematycznych, kiedy uczniowie uczestniczą w zabawie lub rozgrywają partię gry, a następnie odpowiadają na pytania, rozwiązują zadania związane z aktywnością, którą przed chwilą podejmowali. Grając, wykonują mnóstwo obliczeń, poznają relacje pomiędzy liczbami, budują własne strategie, a przy tym mają wiele okazji do prowadzenia ciekawych rozmów o matematyce.

Czego nauczyłyśmy się o dzieciach?

Wiedza nieformalna dzieci jest znacznie większa niż nam się wydaje. Uwielbiają one operacje na dużych liczbach, gry, zagadki i łamigłówki matematyczne. Potrafią samodzielnie dojść do rozwiązania, postępując według własnej strategii. Nawet trudne obliczenia nie sprawiają im kłopotu, jeśli mogą je wykonywać „po swojemu, a nie po szkolnemu”. Chętnie rozmawiają o matematyce, o zastosowanych strategiach, objaśniając, tłumacząc kolegom własną drogę do rozwiązania. Uczą się od siebie wzajemnie. Matematyka staje się dla nich nudna w momencie, gdy zbyt długo uczą się tego, co już umieją, gdy mają narzucone schematy postępowania.

Czego nauczyłyśmy się o sobie?

M. Dąbrowski twierdzi w rozmowach podczas spotkań, że „Im bardziej nauczyciel angażuje się w zajęcia, tym dziecko mniej z nich korzysta” - to już wiemy! Dlatego w nowym roku szkolnym będziemy dążyć do zmiany stylu pracy. Tworzyć sytuacje, w których uczniowie będą samodzielnie badać struktury matematyczne, odkrywać ich własności. W tym celu wykorzystamy olbrzymią bazę gier i zabaw matematycznych autorstwa dr M. Dąbrowskiego, dobierając je odpowiednio do realizowanych zagadnień, a następnie zadając pytania i konstruując zadania matematyczne nawiązujące do gry.
„W szkole realizujemy zadania z podręcznika, a nie uczymy matematyki”, mówi M. Dąbrowski – dziś zastanawiamy się, czy podręczniki i zeszyty ćwiczeń będą nam potrzebne w nauczaniu matematyki? W zasadzie możemy odłożyć je na półkę. Choć każda z nas sama zdecyduje, w jakim stopniu będzie z nich korzystać.
W pełni zgadzamy się z poglądem dr M. Dąbrowskiego, że „Najlepsze zadania układa nauczyciel, znający potrzeby swoich uczniów”. Znamy naszych uczniów i doskonale wiemy, jakie zadania powinni rozwiązywać, żeby pokonywać trudności w procesie uczenia się.

Jak się tego nauczyłyśmy?

W przypadku tego pytania nie miałyśmy żadnych wątpliwości. Oczywiście stosując gry i zabawy według koncepcji naszego edukatora. Grając, rozwiązując zadania, wykonując niezliczone ilości obliczeń, badając relacje pomiędzy liczbami, odkrywając własności różnych struktur matematycznych i istniejące w nich prawidłowości, tworząc własne strategie dochodzenia do rozwiązania, pokonałyśmy schematy, które dominują w nauczaniu matematyki w szkole podstawowej. Bezpośrednio po warsztatach mogłyśmy również wdrożyć nowe umiejętności na zajęciach z uczniami. Obserwując ich entuzjazm podczas rozwiązywania problemów, a następnie rozmawiając z dziećmi o tym, zaakceptowałyśmy ich prawo do własnej drogi w poszukiwaniu rozwiązania. Ważne dla nas były również spotkania samokształceniowe, na których dzieliłyśmy się wrażeniami z przeprowadzonych zajęć, prezentowałyśmy nowe pomysły na gry i zabawy dydaktyczne, wymieniałyśmy się przygotowanymi pomocami. Przy okazji stworzyłyśmy zgrany zespół oparty na koleżeństwie i współpracy - nauczycielek z czterech szczecińskich szkół podstawowych.
Przed nami drugi rok szkolenia, w czasie którego będziemy doświadczać matematyki, rozwijać swoje umiejętności, łamać zakorzenione stereotypy, stwarzać sytuacje dydaktyczne rozwijające samodzielność myślenia u uczniów.

Koordynator szczecińskiego projektu
Hanna Kawalerczyk
Szkoła Podstawowa Nr 41
z Oddziałami Integracyjnymi w Szczecinie
  

Autor:  Szkoła Podstawowa nr 41 
04.09.2019